فرو رفتن در دهان نهنگ برای روایت انقلاب
پرسی بلاگ: کتاب لحظه های انقلاب محمود گلابدره ای، اولین کتابی است که درباره ی انقلاب پس از پیروزی انتشار یافته است؛ فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۸ کتاب را انتشارات سروش منتشر نمود.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی:
پرویز خرسند نوشته است: «و می دانستیم که یکی باید بیهقی وار، لحظه هایی را که بر این امت گذشته ضبط کند. و در لحظه ای که یاری دوستی به «لحظه های «انقلاب» راهم نمود، لحظه های گمشده وطنم را یافتم و در کلمه کلمه و جمله جمله اش از صدای خون و فریاد و از عطر سرخ باروت و سرب پر شدم. هر چه بیشتر خواندم عمیق تر شدم و لحظه های سرنوشت ساز مردم وطنم را سریع تر و روشن تر لمس کردم، و دریافتم که این همان دُردانه گمشده من است و با جانش خواندم که:
سعدی به لب دریا دُردانه کجا یابی
در کام نهنگان شو، گر می طلبی کامی
و دیدم و خواهید دید که «گلابدره ای» در کام نهنگان فرورفته و بازآمده است و از اعماق دریای انقلاب دردانه ای چنین روشن و شفاف و سرخ و صیقلی هدیه مان آورده است.» این توصیف کتاب «لحظه های انقلاب» محمود گلابدره ای است، که بی واسطه این ۴۷ سال آدم را پرت می کند به میان آن دریای جوشان.»
شروع داستان از روز نماز عید فطر است، که در تپه های قیطریه به امامت شهید مفتح خوانده شد. یادداشتی که پس از سی و سه سال _زمستان ۱۳۸۹_ برایش نوشته و به ابتدای کتاب اضافه کرده، جالب است و حالش را توضیح می دهد: «سرتپه قیطریه زن و بچه هام رفتن؛ منم به دکتر مفتح که چند شب پیش قرار گذاشته بودیم بیام اینجا، سلام کردم. فرمودن: «سد محمود آقا! بدو برو چندتا آقا بیار.» مث قرقی تا ته کوچه باغ کاشانی عین فرفره دویدم و در زدم و جواد طالقونی درو باز کرد، که شش تا آقاها گفتن: «گلاب دره ای! امروز دستور تیر داده شاه! مگه کری نمی شنوی؟ تقی روحانی از ساعت هفت صُب، خبر صُب تا حالا یه کله داره تو رادیو هی میگه شاه دستور تیر داده. بدو، بدو برو پی کارت!» منم دیدم هوا پسه. تقی روحانی یه کله هی تو رادیو که صداش از تو باغ کاشانی می آمد، می گفت و می شنیدم. ترسیدم، مثل خرگوش تا سر تپه قیطریه دویدم. تا رسیدم، آقا اقامه بسته بود. منم بستم و تا السلام علیکم و رحمه الله و برکاته رو که گفتیم، تیربارون مثل بارون و رگبار شدید تگرگ های روزهای ابری آفتابی ماه های بهاری بارید بر سرمان... دکتر مفتح یا تیر خورد یا نخورد، خورد به تیر سیمانی برق دَم بولینگ علی عبده بالای زرگنده. انگار بردنش بیمارستان قلهک. حالا نگو بنا بوده به دست یه بچه کوچه شهرداری، دم دانشکده الاهیات پس از خواندن «لحظه های انقلاب» و ده صفحه نوشتن شهید بشه.»
این را محمود گلابدره ای می نویسد، در آغاز کتاب «لحظه های انقلاب». یادداشت دکتر مفتح را قبل از خروج از دانشکده الهیات و به شهادت رسیدنش نوشته، که گلابدره ای هم به آن اشاره کرده، پشت جلد کتاب چاپ شده است. درست زیر تعریف پنج خطی سیمین دانشور از این کتاب و بالای نوشته پرویز خرسند. شهید دکتر مفتح نوشته است: «با مطالعه مختصری از قسمت های کتاب «لحظه های انقلاب» محتوا را غنی عبارات را جالب و زیبا یافتم. نویسنده تلاش کرده تا آن جا که خود ناظر عینی حوادث بوده، وقایع انقلاب را نقل کند. در بخشهایی که دیدم امانت و صداقت نویسنده متجلی بود.»
سیمین دانشور کتاب را این طور توصیف می کند: «این کتاب مستندگونه ای است از لحظه های اسطوره ای انقلاب مردم ایران، که نویسنده با تمام گوشت و خون و عصب خود شخصاً آزموده. یک نوع ادبیات تجربی است. پیش درآمدِ ادبیات انقلابی است که در انتظارش بودم.» و درست است. این کتاب، اولین کتابی است که در رابطه با انقلاب پس از پیروزی انتشار یافته است؛ فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۸ کتاب را انتشارات سروش منتشر نمود.
«لحظه های انقلاب» به شکلی گزارش نویسی است، اما به مفهوم حقیقی ترکیبی از روایت و قصه نویسی دارد و قدرتش در نزدیک بودن به واقعیات است. مستندی نوشتاری است از دل انقلاب اسلامی ایران، و جوشش مردمی که نویسنده آنرا با تمام گوشت و خون و عصب خود شخصا آزموده و تلاش کرده در عین امانت و صداقت، تا آنجایی که خود ناظر عینی حوادث بوده وقایع انقلاب را نقل کند.
ابتدای کتاب همان روز نماز عید فطر تپه های قیطریه است، که خودش بعداً در یادداشتی که به کتاب اضافه کرده نوشته است: «رسیده بودم به چارراه قصر انگار، آره. دم پادگان پلیس بودیم. یهویی عین پروانه افتادیم تو تار عنکبوت گاردیا، که بیا ببین. و همین این سید محمود گلاب دره ای نویسنده رو حالا می خوان کارگردان سریال لحظه های انقلاب کنن اون هم پس از سی وسه سال، سال ۱۳۸۹. مث سنجاب سینه کش درخت چنار رو چسبیدم، تو تاریکی با ترس و لرز کشیدم بالا و گَلِ شاخه هایی که کشیده شده بود توی هتل زیر سید خندان تا خود صب خوابیدم، تختِ تختِ تخت. صب که خورشید سر زد از پشت قله دماوند، دیدم هیشکی نیست تو جاده شمرون. یه هویی یاد پونه و پویان و پیمان و زنم افتادم که حالا زیر کرسی پیش ننه بابا بودن یا نبودن، نبودن یا بودن نمی دونم کجا بودن، یواشکی مث مار خزیدم و پریدم پایین و از توی پیاده روی جاده قدیم شمرون با ترس و لرز هرجوری بود رسیدم به امامزاده صالح تجریش، که دیدم میگن «همه رو گرفتن.» این همون روز اولی ست که صفحه اول کتاب «لحظه های انقلاب» [را] سی وسه سال قبل نوشتم.» خلاصه اینکه و در لحظه ای که یاری دوستی به لحظه های انقلاب راهم نمود، لحظه های گمشده وطنم را یافتم و در کلمه کلمه و جمله جمله اش از صدای خون و فریاد و از عطر سرخ باروت و سرب پر شدم. هر چه بیشتر خواندم عمیق تر شدم و لحظه های سرنوشت ساز مردم وطنم را سریع تر و روشن تر لمس کردم، و دریافتم که این همان دُردانه گمشده من است و با جانش خواندم که: سعدی به لب دریا دُردانه کجا یابی در کام نهنگان شو، گر می طلبی کامی و دیدم و خواهید دید که گلابدره ای در کام نهنگان فرورفته و بازآمده است و از اعماق دریای انقلاب دردانه ای چنین روشن و شفاف و سرخ و صیقلی هدیه مان آورده است. لحظه های انقلاب به گونه ای گزارش نویسی است، اما به مفهوم حقیقی تلفیقی از روایت و قصه نویسی دارد و قدرتش در نزدیک بودن به واقعیات است.
منبع: persiblog.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب