در یك وبینار بررسی شد؛

علت تأثیرپذیری سعدی از زبان عربی چه بود؟

علت تأثیرپذیری سعدی از زبان عربی چه بود؟

یک محقق الجزایری روابط ایرانی ها و اعراب و تحصیلات سعدی در مدرسه نظامیه در بغداد را دو دلیل اصلی تأثیرپذیری سعدی از زبان عربی دانست.


به گزارش پرسی بلاگ به نقل از مهر، با عنایت به تأثیرپذیری اشعار سعدی از ادبیات عرب از یک سو و تأثیرگذاری این شاعر ایرانی در ادبیات عرب از طرفی، وبینار «سعدی شیرازی و ادبیات عرب: تأثیرگذاری ها و تأثیرپذیری ها» به همت بخش عربی بنیاد گفتگو و دوستی ملل و در آستانه‌ی روز ملی بزرگداشت سعدی برگزار گردید. در این وبینار، نادیه هناوی، استاد ادبیات عرب دانشگاه مستنصریه‌ی عراق، حسام السلامه، رئیس انجمن دانشجویان سوری در ایران و فارغ التحصیل دکترای رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه بین المللی قزوین و آقای بشیر نذیر بن نیه، پژوهشگر تاریخ و ادبیات غرب آسیا از الجزایر به زبان عربی به سخنرانی پرداختند و موضوع هایی همچون تاثیر ادبیات عرب در آثار سعدی شیرازی، ترجمه های عربی آثار سعدی شیرازی و نگاهی سبک شناسانه به اشعار سعدی شیرازی را بررسی کردند. در ابتدای وبینار، رئیس بخش عربی بنیاد گفتگو و دوستی ملل مروری کوتاه بر زندگی سعدی و آثار وی داشت. سپس نادیه هناوی سخنرانی خویش را با مبحث «نگاهی سبک شناسانه به اشعار سعدی شیرازی» شروع کرد. وی ابتدا به ریشه های تصوف سعدی در نظامیة بغداد اشاره و سپس بیان نمود: مهم ترین خصوصیت های شعر فارسی، ابعاد عاشقانه، حماسی و داستانی این شعر است. خیلی از اصطلاحات در ارتباط با شعر فاسی از نظر ریتم، وزن و هجاها از زبان عربی گرفته شده است. استاد زبان و ادبیات عرب در مورد کتاب بوستان یا سعدی نامه و ترجمة آن توسط استاد محمد الفراتی به عربی اظهار داشت: در این کتاب دیدگاه اخلاقی و خصوصیت های زیبایی شناختی و زهد و عرفان این شاعر مشهود است. وی به گرایش صوفیانه‌ی سعدی در این کتاب و تاثیر وی از قرآن کریم و احادیث پیامبر اکرم اشاره نمود و چند مثال در این رابطه ذکر کرد. این استاد عراقی، اشعار مدح را نوع دوم اشعار سعدی عنوان نمود و آنرا مشابه سنت مدح در شعر عربی دانست و ابیاتی از این دست از سعدی خواند. او همینطور ستایش سعدی از پادشاهان را ستایشی معنوی و اخلاقی دانست. دکتر هناوی شعر روایی را سومین بخش شعر سعدی اعلام نمود که اغلب حاوی داستان های مذهبی یا عامیانه است. استاد زبان و ادبیات عرب دانشگاه مستنصریه به مهم ترین خصوصیت های فنی شعر سعدی اشاره نمود و در مورد اقتباس سعدی از آیات قرآن و احادیث نبوی و همینطور شاعران عرب مانند امرؤ القیس و متنبی و حکایات وی از زندگی شخصیت های تاریخی پرداخت و اضافه کرد: این اقتباس مبین افق وسیع این شاعر و فراوانی اطلاعات فرهنگی و فکری وی است. ایشان در ادامه در مورد رویکردهای تغزلی و تعلیمی در شعر سعدی سخن گفت و در پایان، بعضی از مطالعات صورت گرفته در عربی درباره‌ی این شاعر را ذکر کرد. دومین سخنران این وبینار، حسام السلامه بود که در مورد «ترجمه کتاب های سعدی به عربی» صحبت کرد. وی در شروع به اهمیت جایگاه سعدی شیرازی اشاره و بیان نمود: وی شایسته عنوان شاعر انسانیت است و مطالب مفید وی، سعدی را شاعری مشهور در سطح بین المللی ساخته است. وی محتوای غنی در شعر سعدی را عامل علاقة مترجمان عرب برای ترجمه‌ی اشعار سعدی دانست و عنوان کرد: اولین کسی که گلستان سعدی را به عربی ترجمه کرد، جبرئیل بن یوسف المخلع بود که هرچند اثر قابل قبولی بر جای گذاشت، اما ترجمه‌ی وی به دانش وسیع تری از قواعد زبان فارسی نیازمند بود. او همینطور درباره‌ی ترجمه‌ی دکتر محمد الفراتی از گلستان اشاره نمود که کوشیده است این اثر را با وفاداری به متن اصلی ترجمه کند. حسام السلامه همینطور به ترجمه دکتر امین بدوی و شرح گلستان به عربی توسط یعقوب بن سید علی اشاره و بیان نمود: دکتر محمد موسی الهنداوی نخستین مترجم بخشی از بوستان سعدی بود که آنرا تحت عنوان «سعدی شیرازی؛ شاعر انسانیت» منتشر نمود. سپس به ترجمه‌ی غزلیات سعدی توسط محمد علاء الدین منصور اشاره نمود و سخنان خویش را با قرائت برخی اشعار سعدی به عربی به پایان رساند.آخرین سخنران این وبینار بشیر نذیر بن نیه از الجزایر بود. وی در مورد سه مبحث علت تأثیرپذیری سعدی از زبان عربی، اشعار سعدی به زبان عربی و تاثیر آیات قرآن و احادیث پیامبر در سعدی سخن گفت. این محقق الجزایری روابط ایرانی ها و اعراب را روابطی قدیمی عنوان نمود و سعدی را از این قاعده مستثنی ندانست و تحصیلات سعدی در مدرسه نظامیه در بغداد و تاثیر ابوحامد غزالی بر وی را دو دلیل عمده تأثیرپذیری سعدی شیرازی از زبان عربی دانست. بشیر نذیر بن نیه در انتها به بیان اشعار عربی سعدی در ستایش پیامبر و مرثیه وی بعد از ویرانی بغداد به دست مغول پرداخت و مثال هایی از اصطلاحات قرآن کریم و احادیث پیامبر در شعرهای سعدی آورد وتأکید کرد که سعدی، مظهر ارتباط فرهنگی ایران و جهان عرب است.


منبع:

1400/02/01
22:53:44
5.0 / 5
298
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۲ بعلاوه ۲
پرسی بلاگ